ลิเกฮูลู หรือดีเกฮูลู
   
 
   
 
   
 

      

    

ลิเกฮูลู หรือดีเกฮูลู เป็นการละเล่นขึ้นบทเป็นเพลงประกอบดนตรีและจังหวะตบมือมีรากฐานเดิมมาจากคำว่า ละเก คือการอ่านทำนองเสนาะ และคำว่า ฮูลู ซึ่งใช้ขับเรียก ปันตน หรือ ปาตง ในภาษามลายูถิ่นปัตตานี
ผู้รู้บางท่านได้กล่าวไว้ว่า ลิเกฮูลู เกิดขึ้นเริ่มแรกที่อำเภอรามัน ซึ่งไม่ทราบแน่ชัดว่าผู้ริเริ่มนี้คือใคร ชาวปัตตานีเรียกคนในอำเภอรามันว่า คนฮูลู แต่ชาวมาเลเซียเรียกศิลปะชนิดนี้ว่า ดีเกปารัต ซึ่งปารัตแปลว่า เหนือ จึงเป็นที่ยืนยันได้ว่า ลิเกฮูลู หรือดีเกปารัต นี้มาจากทางเหนือของมาเลเซีย และอยู่ทางใต้ของปัตตานี
เวทีลิเกฮูลู จะยกพื้นสูงประมาณ 1 เมตรเปิดโล่งไม่มีม่าน ไม่มีฉาก ลูกคู่ขึ้นไปนั่งล้อมวงรองรับและตบมือโยกตัวเข้ากับจังหวะดนตรี ส่วนผู้ร้องหรือผู้โต้กลอนจะลุกขึ้นยืนข้าง ๆ วงลูกคู่ ถ้ากรณีการประชันกัน แต่ละคณะจะขึ้นนั่งบนเวทีด้วยกัน แต่ล้อมวงแยกกันพอสมควร การแสดงที่ผลัดกันร้องทีละรอบทั้งรุกและรับเป็นที่ครึกครื้นสบอารมณ์ของผู้คน
ดนตรีลิเกฮูลู ประกอบด้วย รำมะนา (รือปานา) อย่างน้อย 2 ใบ ใช้ตีดำเนินจังหวะในการแสดง ฆ้องเป็นเครื่องกำกับจังหวะ ตีสม่ำเสมอประกอบการร้องนอกจากนี้ยังเครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบ และเป็นที่นิยมกันว่าทำให้ครึกครื้นสนุกสนาน ไพเราะเพิ่มมากขึ้น เช่น ขลุ่ย ลูกแซก แต่การทำจังหวะที่ใช้เป็นประเพณีในการเล่น คือ การตบมือ
ลิเกฮูลู เริ่มต้นการแสดงด้วยดนตรีโหมโรเป็นการเรียกผู้ชม ต่อจากนั้นนักร้องออกมาร้องเพลงในจังหวะต่าง ๆ ทีละคน เนื้อร้องกล่าวถึงความประสงค์ในการเล่น แล้วจึงเริ่มแสดง ซึ่งอาจจะเป็นเรื่องราวจากเหตุการณ์บ้านเมือง ปัญหาในท้องถิ่นหรือเรื่องตลกโปกฮา ผู้แสดงจะต้องใช้คารมและปฏิภาณ เป็นการแสดงที่ให้ทั้งความรู้ และความบันเทิงแก่ผู้ชม ลิเกฮูลูนิยมแสดงในงานมาแกปูโละ พิธีเข้าสุนัต และงานฮารีรายอ
มะโย่ง  เป็นละครของชาวไทยมุสลิมภาคใต้ที่นิยมกันมากในอดีต จัดแสดงเมื่อมีงานมงคลต่าง ๆ ของชาวพื้นเมือง เช่น แต่งงาน เข้าสุนัต หรือบางครั้งแม้ไม่มีงานบุญก็อาจจะหามาเล่นเพื่อความบันเทิงในหมู่บ้านก็ได้
ผู้แสดงมะโย่งคณะหนึ่งมีปะมาณ 20-30 คน เป็นลูกคู่เล่นดนตรี 5-7 คน นอกนั้นเป็นผู้แสดงและเป็นผู้ช่วยผู้แสดงบ้าง ผู้แสดงหรือตัวละครสำคัญมีอยู่ 4 ตัว
ปะโย่ง หรือ เปาะโย่ง แสดงเป็นพระเอก มีฐานะเป็นกษัตริย์หรือเจ้าชาย ใช้ผู้หญิงรูปร่างแบบบาง หน้าตาสะสวย ขับกลอนเก่ง น้ำเสียงดีเป็นผู้แสดง แต่งกายด้วยกางเกงขายาว นุ่งโสร่ง พับครึ่งท่อน ความยาวเหนือเข่า สวมเสื้อคอกลมแขนสั้น สวมมงกุฎ (กอตอ) กรองคอ (ลา) เห็บกริชและถือมีดทวายหรไม้ยาวอันหนึ่งเพื่อไว้ติดตัวเสนา
มะโย่งหรือเมาะโย่ง แสดงเป็นนางเอก มีฐานะเป็นเจ้าหญิงหรือสาวชาวบ้าน การแต่งกายจะเปลี่ยนไป ตามฐานะ ถ้าเป็นสาวชาวบ้านก็จะนุ่งโสร่งยาวกรอมเท้า สวมเสื้อเข้ารูป ถ้ามีฐานะเป็นเจ้าหญิงก็จะสวมมงกุฎ มีสร้อยข้อมือ กำไลเท้า และสวมแหวนหลายวง
ปือรันมูดอ    แสดงเป็นตัวตลกที่ 1 มีฐานะเป็นเสนาหนุ่มคนสนิทของปะโย่ง
ปือรันดูวอ  แสดงเป็นตัวตลกที่ 2 มีฐานะเป็นเสนาอาวุโส คนสนิทตัวรองปะโย่งสนิทสนมกับปือรันมูดอ และเป็นตัวที่คอยสนับสนุนให้ปือรันมูดอสามารถตลกจี้เส้นได้มากขึ้นการแต่งกายของปือรันมูดอและปือรันดูวอ คือ นุ่งกางเกงขายาว สวมเสื้อแขนยาวคอตั้ง นุ่งผ้าทับเข่า โพกศีรษะหรือสวมหมวกซาเกาะ
เครื่องดนตรี ของมะโย่งนั้น มีกลองแขก 2 ใบ ฆ้องใหญ่เสียงทุ้มและแหลมอย่างละใบ ซอ (รือบะ ) สำหรับสีคลอเสียงร้องของมะโย่ง บางคณะมีเครื่องดนตรีอีก 2 ชนิด คือ กรับ (กอเลาะ) และท่อนไม้ไผ่ยาวประมาณ 16-18 นิ้ว (จือระ) ใช้ตี
เรื่องที่มะโย่งนิยมแสดงมักเป็นนิยายเก่าแก่เกี่ยวกับความรักของชายหนุ่ม-หญิงสาว เช่น รายอมูดอ ลือแมะ รอยอ ซันแซนา รายอดอละเลง รายอมูดอ ปีแน มาโวะ แดวอ ปีเจ รอยอฆอแน แดวอ มูดอ อเนาะรายอ กันตัง บงชู สตี กาเด็ง บูเวาะ ดีฆัง ปูตรีตีมุง เป็นต้น
 
 
 
 
 

          เครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบในการเล่นดีเกฮูลู มีทั้งหมด 8 ชิ้น คือ

  ภาษาไทย ภาษามลายู จำนวน
1 รำมะนาใหญ่ บานอร์อีบู 1 ลูก
2 รำมะนาเล็ก บานอร์อาเนาะ 1 ลูก
3 ฆ้อง โฆ่ง 1 ใบ
4 ฉิ่ง อาเนาะอาแย 1 คู่
5 ฉาบ กายูตือโป๊ะ 1 คู่
6 โม่ง ม่อง 1 วง
7 ขลุ่ย ปูลิง 1 เลา
8 ลูกแซด เวาะลอมา 1 คู่

         



กิจกรรมประเภท :
สถานที่ : ต.กาลอ อ.รามัน จ.ยะลา
ผู้ให้ข้อมูล : อดิลัน สาแม      Tel : 0845798765      E-Mail : adil_11@hotmail.com
อ้างอิงข้อมูลจาก : หนังสือประกอบการเรียนตามหลักสูตรท้องถิ่นเมืองยะลา สำนักการศึกษา เทศบาลนครยะลา

  ความคิดเห็นต่อกิจกรรมนี้  

ความคิดเห็น
ชื่อ
E-mail

ข้อความ


  
มีข้อมูลทั้งหมด 7 รายการ
หน้าที่
1

ข้อความที่ 1 เมื่อ 22 ก.พ. 2557  เวลา 14:46 น.



โดย : 1    E-mail : -1'

ข้อความที่ 2 เมื่อ 22 ก.พ. 2557  เวลา 14:45 น.



โดย : 1    E-mail : 1

ข้อความที่ 3 เมื่อ 12 ก.ย. 2553  เวลา 11:37 น.



โดย :    E-mail :

ข้อความที่ 4 เมื่อ 24 พ.ย. 2552  เวลา 20:34 น.



โดย : ษษ๋?ฌ็ฌโ    E-mail : 1425785

ข้อความที่ 5 เมื่อ 26 ต.ค. 2552  เวลา 13:05 น.

อยากคุยกับเด็กใต้ที่พูดมลายูได้ เราก้อมุสลิมคับ แต่พูดไม่ได้ แต่อยากหัดพูดมาก 086-9694710



โดย : ฟิวส พอตเตอร์ เด็กสงขลา    E-mail :

ข้อความที่ 6 เมื่อ 7 ต.ค. 2552  เวลา 11:07 น.



โดย : m    E-mail :

ข้อความที่ 7 เมื่อ 24 ส.ค. 2552  เวลา 11:22 น.

ทดสอบ



โดย : ching    E-mail : the_chingky@hotmail.com