การได้ศึกษาถึงองค์ประกอบของศิลปะ จะทำให้เกิดความซาบซึ้งในสุนทรียภาพของศิลปะนั้น ๆ ได้ง่ายขึ้นเราจะแบ่งองค์ประกอบของศิลปะ ออกเป็น3แขนง ดังต่อไปนี้
องค์ประกอบของทัศนศิลป์
ทัศนศิลป์เป็นศิลปะที่มีที่มาและต้องรับรู้จากการมองเห็นเป็นศิลปะที่อาศัยพื้นที่ในการสร้างสรรค์ผลงาน จึงประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญที่เป็นมูลฐาน 8 ประการ คือ
หมายถึงจุดหลาย ๆ จุดที่เคลื่อนที่ต่อเนื่องไปในที่ว่างเปล่าจากทิศทางการเคลื่อนที่ต่าง ๆ กัน เส้นถือเป็นองค์ประกอบที่สำคัญอันดับแรก ของการจัดภาพและออกแบบงานทัศนศิลป์ นอกจากนั้นเส้นที่มีทิศทางต่างๆ กันยังมีอิทธิพลต่อความรู้สึกในการมองได้ เช่น

เส้นตั้งฉาก      ให้ความรู้สึก สูง เด่น สง่า มั่นคง แข็งแรก
เส้นระดับ       ให้ความรู้สึก สงบ แน่นอน
เส้นทะแยง       ให้ความรู้สึก แสดงความเร็ว ความไม่มั่งคง
เส้นโค้ง         ให้ความรู้สึก อ่อนน้อม เศร้า ผิดหวัง
เส้นคด              ให้ความรู้สึก แสดงการเคลื่อนไหวอย่างอ่อนช้อย
เส้นประ        ให้ความรู้สึก แสดงความไม่แน่นอน ลังเล แตกแยก

หมายถึงการบรรจบกันของเส้นที่เป็นขอบเขตของวัตถุที่มองเห็นเป็น2มิติคือมีความกว้างและความยาว 2 ด้านเท่านั้น รูปร่างในงานทัศนศิลป์มีอยู่ 2 ลักษณะดังนี้

รูปร่างพื้นฐาน ได้แก่ รูปสี่เหลี่ยม รูปสามเหลี่ยม รูปวงกลม เป็นต้น
รูปร่างไม่ธรรมดา ได้แก่ รูปร่างจากธรรมชาติและรูปร่างที่เกิดการการคิดดัดแปลงของศิลปินอย่างอิสระ

หมายถึงรูปลักษณะที่มองเห็นเป็น 3 มิติคือมีความกว้างความยาวและความหนาลึกประกอบด้วยรูปทรง 2 ลักษณะ ได้แก่รูปทรงพื้นฐานและรูปทรงไม่ธรรมดาเช่นเดียวกับรูปร่าง (Shape)

หมายถึง บริเวณที่ว่างเปล่าที่เรียกกันว่า "ช่องไฟ" ช่องว่างในงานทัศนศิลป์แบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ

ช่องว่างจริงหรือช่องว่างกายภาพ เป็นช่องว่างในงานสถาปัตยกรรมและประติมากรรมที่สัมผัสได้จริง
ช่องว่างลวงตา เป็นช่องว่างในงานจิตรกรรมหรือภาพพิมพ์ที่แสดงความลึกตื้นด้วยการลวงตาซึ่งสัมผัสไม่ได้

(Texture) คุณลักษณะต่าง ๆ ของผิวด้านหน้าของวัตถุทุกชนิดที่มีลักษณะต่าง ๆ กันเช่นเรียบขรุขระเป็นมันวาวด้านเป็นต้น ลักษณะของพื้นผิวที่ปรากฏแก่สายตานั้นจะมีผลต่อประสาทแห่งความรู้สึกของผู้มองได้

หมายถึงปริมาตรของวัตถุทั้งหมดที่รวมกันอยู่ในรูปทรงของงานทัศนศิลป์ที่มีลักษณะทึบต้นซึ่งส่วนมากพบในงานประติมากรรม และสถาปัตยกรรม

หมายถึงลักษณะของแสงสว่างที่ปรากฏแก่สายตาให้เห็นสีต่างกันสีเป็นสิ่งที่มีอิทธิพลต่อความรู้สึกเมื่อมองเห็น และทำให้เกิดอารมณ์ สะเทือนใจต่าง ๆ สีที่นำมาสร้างผลงานทางทัศนศิลป์เกิดจากการผสมสีต่าง ๆ เข้าด้วยกันตามทฤษฏีสี สีจะแบ่งออกเป็น 3 ลำดับขั้น ได้แก่

7.1 สีขั้นที่ 1 (Primary Colour) เรียกว่า "แม่สี" ซึ่งประกอบด้วย สีแดง สีเหลือง และสีน้ำเงิน
7.2 สีขั้นที่ 2 (Secondary Colour) เป็นสีที่เกิดจากการนำแม่สีผสมกันทีละสีทำให้เกิดสีใหม่ขึ้นอีก 3 สี คือ สีม่วง สีแสด และสีเขียว
7.3 สีขั้นที่ 3 (Termary Colour) เป็นสีที่เกิดจากการนำแม่สีมาผสมกับ สีขั้นที่ 2 ทำให้เกิดสีใหม่อีก 6 สี คือ สีม่วงแดง สีม่วงน้ำเงิน สีเขียวน้ำเงิน สีเขียวเหลือง สีแสดเหลือง และ สีแสดแดง

คือค่าความอ่อนเข้มของสีที่เกิดจากของสีที่เกิดจากแสงและเงาด้วยการผสมสีขาวสีเทาและดำทำให้เกิดระยะความเข้มความสว่างจนมืดสนิท

 


ปรับปรุงล่าสุด 8 December, 2003